Rubric đánh giá bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết

Tiêu chí

Mức tốt

Mức đạt

Mức chưa đạt

Điểm

1. Xác định đúng vấn đề nghị luận và định hướng giải quyết rõ ràng

Giới thiệu đúng vấn đề; xác định rõ vấn đề cần bàn luận/giải quyết; mở bài tự nhiên, có định hướng rõ cho toàn bài.

Giới thiệu được vấn đề nhưng còn chung; định hướng giải quyết vấn đề chưa thật rõ.

Xác định sai hoặc lệch vấn đề; mở bài mơ hồ, không làm rõ nội dung cần nghị luận.

1,0

2. Phần giải thích làm rõ được từ ngữ, khái niệm hoặc nội dung trung tâm của vấn đề

Giải thích ngắn gọn, chính xác, làm rõ bản chất vấn đề; không sa vào diễn giải dài dòng.

Có giải thích nhưng còn đơn giản, chưa làm rõ hết ý nghĩa của vấn đề.

Giải thích sai, thiếu hoặc chỉ nhắc lại đề bài một cách máy móc.

1,0

3. Phân tích được thực trạng của vấn đề bằng những biểu hiện cụ thể, phù hợp

Nêu được thực trạng rõ ràng; có biểu hiện cụ thể, sát đời sống học sinh, nhà trường, gia đình hoặc xã hội; tránh chung chung.

Có nêu thực trạng nhưng biểu hiện còn ít, chưa cụ thể hoặc còn quen thuộc.

Không nêu được thực trạng; nêu mơ hồ, xa vấn đề hoặc thiếu căn cứ thực tế.

1,0

4. Bài viết chỉ ra được nguyên nhân và hậu quả của vấn đề một cách hợp lí

Phân tích được nguyên nhân và hậu quả có quan hệ logic với vấn đề; biết phân biệt nguyên nhân chủ quan, khách quan; hậu quả được trình bày rõ.

Có nêu nguyên nhân, hậu quả nhưng còn liệt kê; mối quan hệ giữa các ý chưa thật chặt chẽ.

Nguyên nhân, hậu quả thiếu, sai, rời rạc hoặc không gắn với vấn đề nghị luận.

1,5

5. Đề xuất được giải pháp cụ thể, hợp lí, khả thi và đúng trọng tâm

Giải pháp là phần trọng tâm; giải pháp cụ thể, thiết thực, phù hợp với học sinh, gia đình, nhà trường và xã hội; thể hiện được khả năng giải quyết vấn đề.

Có nêu giải pháp nhưng còn chung chung; một số giải pháp chưa thật cụ thể hoặc chưa gắn chặt với nguyên nhân.

Giải pháp sơ sài, khẩu hiệu, không khả thi hoặc không hướng vào giải quyết vấn đề.

2,0

6. Biết bàn luận biểu hiện ngược và rút ra nhận thức, hành động phù hợp

Biết phê phán biểu hiện sai lệch, trái ngược với vấn đề; rút ra nhận thức và hành động cụ thể, chân thành, phù hợp lứa tuổi.

Có bàn đến biểu hiện ngược hoặc nhận thức nhưng còn ngắn, chưa sâu, còn công thức.

Không có phần bàn luận mở rộng; nhận thức, hành động chung chung hoặc không liên quan rõ đến vấn đề.

1,0

7. Có hệ thống luận điểm, lí lẽ và dẫn chứng thuyết phục

Luận điểm rõ; lí lẽ hợp lí; dẫn chứng phù hợp, tiêu biểu; biết phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề.

Có luận điểm, lí lẽ, dẫn chứng nhưng còn đơn giản; dẫn chứng chưa được phân tích kĩ.

Luận điểm mờ; lí lẽ yếu; dẫn chứng thiếu, sai hoặc chỉ kể ra mà không phân tích.

1,0

8. Bài viết được tổ chức mạch lạc, đúng kiểu bài nghị luận xã hội

Bố cục rõ: mở bài, thân bài, kết bài; các phần được sắp xếp hợp lí; chuyển ý tự nhiên; kết bài biết đánh giá vấn đề.

Bố cục đủ nhưng một số ý sắp xếp chưa hợp lí; liên kết giữa các phần còn lỏng.

Bố cục thiếu hoặc rối; bài viết khó theo dõi; kết bài sơ sài hoặc không đánh giá được vấn đề.

1,0

9. Diễn đạt, chính tả, dùng từ và trình bày phù hợp với bài văn nghị luận

Diễn đạt rõ ràng, trong sáng; dùng từ phù hợp; câu văn mạch lạc; ít lỗi chính tả, ngữ pháp; trình bày sạch đẹp.

Diễn đạt hiểu được nhưng còn lặp từ, câu chưa gọn; có một số lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

Diễn đạt khó hiểu; nhiều lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu; trình bày cẩu thả, ảnh hưởng đến việc hiểu bài.

1,0

Mức đánh giá chung

Điểm

Bài viết giải quyết vấn đề thuyết phục, có trọng tâm, lập luận rõ, giải pháp cụ thể

8,0 – 10

Bài viết đáp ứng cơ bản yêu cầu, có đủ các phần chính nhưng một số ý chưa sâu

6,5 – 7,75

Bài viết hiểu vấn đề nhưng triển khai còn sơ sài, giải pháp chung chung, lập luận chưa chặt

5,0 – 6,25

Bài viết lệch trọng tâm, thiếu nhiều phần quan trọng, lập luận yếu, diễn đạt hạn chế

Dưới 5,0