Cụm động từ và cách nhận biết cụm động từ

Trong tiếng Việt, khi nói hoặc viết, chúng ta không chỉ dùng một động từ đơn lẻ như đi, học, đọc, mặc, viết mà thường kết hợp động từ ấy với các từ ngữ khác để diễn đạt ý nghĩa đầy đủ hơn. Khi đó, ta có cụm động từ.

1. Cụm động từ là gì?

Ví dụ:

• mặc → động từ
• không mặc áo rét → cụm động từ
• đang đọc sách → cụm động từ
• sẽ đi học vào ngày mai → cụm động từ

Cụm động từ có cấu tạo phức tạp hơn động từ, nhưng trong câu vẫn hoạt động giống như một động từ.

2. Cấu tạo của cụm động từ

Ở dạng đầy đủ, cụm động từ thường gồm ba phần:

PHẦN PHỤ TRƯỚC + ĐỘNG TỪ TRUNG TÂM + PHẦN PHỤ SAU

3. Ví dụ phân tích

Xét câu:

NÓ KHÔNG MẶC ÁO RÉT.

Trong câu này, không mặc áo rét là một cụm động từ.

Như vậy, cụm động từ không mặc áo rét có động từ trung tâm là mặc. Từ không đứng trước để phủ định hành động. Từ áo rét đứng sau để chỉ đối tượng của hành động.

4. Chức năng trong câu

Cụm động từ thường làm vị ngữ trong câu. Ví dụ:

NAM ĐANG LÀM BÀI TẬP.

Trong câu này, đang làm bài tập là cụm động từ làm vị ngữ, cho biết Nam đang làm gì.

Ngoài ra, cụm động từ cũng có thể làm thành phần phụ trong câu. Ví dụ:

TÔI THÍCH ĐỌC SÁCH VÀO BUỔI TỐI.

5. Cách nhận biết cụm động từ

Muốn nhận biết cụm động từ, có thể làm theo ba bước:

Bước 1: Tìm động từ trung tâm

Tìm từ chỉ hoạt động hoặc trạng thái như: học, đọc, viết, mặc, đi, chạy, làm, nói...

Bước 2: Xem phía trước động từ

Nếu trước động từ có các từ như đã, đang, sẽ, không, chưa, hãy, đừng..., đó có thể là phần phụ trước.

Ví dụ:

• đang học bài
• không mặc áo rét
• sẽ đi tham quan

Bước 3: Xem phía sau động từ

Nếu sau động từ có từ ngữ chỉ đối tượng, địa điểm, thời gian, cách thức..., đó có thể là phần phụ sau.

Ví dụ:

• đọc sách
• mặc áo rét
• học ở thư viện
• đi vào sáng mai

Cụm động từ giúp diễn đạt hành động, trạng thái một cách rõ hơn, đầy đủ hơn và cụ thể hơn.