Tiên ích Ôn tập Bài 8 - Cấu trúc văn bản thông tin (Ngữ văn 11 KNTT)
Ôn tập Bài 8 Ngữ văn 11 Cấu trúc văn bản thông tin, Đọc hiểu văn bản Sơn Đoòng - Thế giới chủ có một, Đặc điểm văn bản thông tin
NGỮ VĂN 11 – BÀI 8: CẤU TRÚC VĂN BẢN THÔNG TIN
Hướng dẫn tự học tri thức ngữ văn
Điểm của mỗi câu là 0,5 điểm (tổng là 10,0 điểm cho 20 câu trắc nghiệm).
📚 BƯỚC 1: THẺ KIẾN THỨC
Trang 1: Các yếu tố hình thức
📖 BƯỚC 2: ĐỌC VĂN BẢN
SƠN ĐOÒNG – THẾ GIỚI CHỈ CÓ MỘT
Theo Ngọc Thanh, Hồng Minh, Tuyết Loan,
Hồ Cúc Phương, Phan Anh, Mạnh Hà (1)
Kể từ khi được phát hiện, hang Sơn Đoòng đã khiến các chuyên gia, những người yêu hang động và đam mê du lịch mạo hiểm ngỡ ngàng, choáng váng vì vẻ đẹp lộng lẫy của nó. Không chỉ rất lớn về quy mô, Sơn Đoòng còn sở hữu những điều kì bí, độc đáo và vẻ đẹp có một không hai. Vấn đề của Sơn Đoòng hiện nay là chọn cách khai thác nào cho hiệu quả, mà vẫn bảo vệ và gìn giữ được "báu vật" này.
Sơn Đoòng – Đệ nhất kì quan
Năm 2008, khi Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh đến Việt Nam, Hồ Khanh gặp Hao-ọt Lim-bơ (Howard Limbert), một chuyên gia hang động của Hiệp hội. Ông đã kể cho vị này nghe về cửa hang mà mình phát hiện ra. Qua miêu tả ban đầu của Hồ Khanh, đoàn thám hiểm nhận định đây có thể là một hang động rất lớn và động viên Hồ Khanh cố đi tìm lại cửa hang. Một mình Hồ Khanh đã vào rừng và mò mẫm kiếm tìm trong suốt hai ngày mới phát hiện ra cửa trước của hang.
Khi đó, vì tò mò, ông đã liều mình tụt xuống độ sâu khoảng 80 m, nhận thấy bên trong có suối lớn, nước chảy xiết và lòng hang có vẻ rất sâu. Ông đã cho rằng có thể hang này rất lớn, nhưng lúc ấy ông không thể tưởng tượng được đây lại là hang động lớn nhất thế giới.
Năm 2009, Hao-ọt Lim-bơ đã cùng với Hồ Khanh tụt xuống cửa hang, cả hai đã chính thức phát hiện và thám hiểm toàn bộ hang Sơn Đoòng, sau này được tạp chí Địa lí Quốc gia Mỹ (National Geographic) công bố là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới vào năm 2010.
Theo số liệu chính xác do Công ty Trách nhiệm Hữu hạn An Thi Việt Nam (đơn vị đã thực hiện scan 3D toàn bộ lòng hang vào năm 2014) cung cấp thì chiều dài nhánh chính của hang Sơn Đoòng là 4,45 km. Khoảng cách tính từ nền lên tới trần hang bên trong, nơi cao nhất là 203 m. Từ đỉnh cao nhất của hố sụt xuống đến nền hang, khoảng cách lên tới 304 m. Nơi lòng hang rộng nhất, theo kích thước đo đạc là 147 m. Và thể tích của toàn bộ hang Sơn Đoòng đạt tới 12,5 triệu mét khối. Để chuyển tải được vẻ kì vĩ cùng không gian gây choáng ngợp của Sơn Đoòng, những bức ảnh – khuôn hình đều phải dùng con người để đối sánh. Với kích cỡ con người chỉ bé xíu bằng một chú kiến khi đặt trong ma trận nhũ đá cùng vòm hang khổng lồ, chúng ta sẽ thấy khả năng tạo tác thần kì của bà mẹ thiên nhiên quả là không giới hạn!
Sơn Đoòng không chỉ là hang động lớn nhất thế giới, mà còn ẩn chứa rất nhiều điều kì lạ. Muốn đến được Sơn Đoòng phải đi qua Hang Én – "hang động tự nhiên lớn thứ ba thế giới" (chỉ xếp sau Sơn Đoòng và hang Đia (Deer) của Ma-lai-xi-a (Malaysia)). Nguồn gốc của tên Hang Én là vì chim én sống ở đây quanh năm chứ không di cư. Mỗi năm vào khoảng giữa tháng Năm âm lịch, chim én lại ra ràng (2) đồng loạt. Hang dài 1,6 km, trần hang có nơi cao đến 100 m. Hang Én cũng là cái túi nước khổng lồ, nơi thu nước từ nhiều chỗ. Mùa mưa, nước dâng lên trong hang rất nhanh. Trong Hang Én có những khối đá vôi bị hoà tan, rửa lũa (3) tạo thành những hình dạng độc đáo.
Điểm đặc biệt của Sơn Đoòng là có hai hố sụt. Đây chính là phần vòm trần hang do những tác động khác nhau bị sập đổ, tạo nên các "giếng trời". Ánh sáng tự nhiên từ các giếng trời này rọi xuống, tạo nên một thảm thực vật dày đặc, một khu rừng nhiệt đới đặc biệt không nơi nào có được. Thảm thực vật trong hố sụt thứ nhất chủ yếu là cây thân thảo và dương xỉ, số lượng không nhiều, thường được gọi là Hố sụt Khủng Long. Thảm thực vật trong hố sụt thứ hai phong phú hơn nhiều, đây chính là khu rừng nhiệt đới có tên gọi là Vườn Ê-đam (Edam). Có những cây cao tới 20 – 30 m, đường kính gốc lên tới 40 cm. Rừng có cả cây cao, tán hẹp, cây ưa bóng râm chen dày, thực vật biểu sinh (4)...
Trong hang, có những cột nhũ đá cao tới 70 m, những tảng đá có nguồn gốc do trần hang sập đổ và bị nước cuốn trôi, có đường kính đến hàng mét. Sơn Đoòng còn là thế giới của "ngọc động", là những viên đá hình cầu, cầu dẹt hoặc hình trứng, thường hình thành trong những ngăn "ruộng bậc thang" do can-xi (canxi) cấu thành. [...] Chuyên gia hang động Hao-ớt Lim-bơ cho biết, "ngọc động" ở Sơn Đoòng lớn nhất và nhiều nhất trong các hang động trên thế giới. Có viên nặng tới 1 kg.
Điểm đặc biệt cuối cùng mà Sơn Đoòng dành tặng du khách trước khi chia tay là "Bức tường Việt Nam". "Bức tường" thạch nhũ khổng lồ cao xấp xỉ 100 m, chắn hết chiều rộng phía cuối hang và nối với hang chính bằng một hồ nước dài cỡ 500 m. Đây chính là một phần núi đá đứt gãy được hình thành trong quá trình biến đổi của vỏ Trái Đất để tạo nên hang Sơn Đoòng. Để vượt qua được "bức tường", phải sử dụng dụng cụ leo núi chuyên dụng và có sự hướng dẫn, hỗ trợ của chuyên gia. Phía sau "bức tường" là cửa hang, có lối đi ra ngoài. [...]
Để phát triển bền vững hang động lớn nhất thế giới – Sơn Đoòng
Nhưng cũng có nhiều khuyến cáo bảo vệ "thiên đường dưới lòng đất này" trước sự phát triển mạnh mẽ của du lịch thương mại. Sức hấp dẫn của Sơn Đoòng khiến không ít lần hang động này bị đẩy vào nguy cơ "mở rộng khai thác thương mại" với những dự án hướng tới phát triển du lịch đại trà. Tuy nhiên, điều đó đã bị công luận phản đối kịch liệt.
Chủ tịch Hội Cổ sinh – Địa tầng Việt Nam, Tạ Hoà Phương cho rằng: "Hình thức khai thác du lịch mạo hiểm, khám phá Hang Én và động Sơn Đoòng như hiện nay là phù hợp, mang lại hiệu quả kinh tế và ít tác hại đến hệ thống hang động độc nhất vô nhị này. [...] Hang Én mặc dù cách Sơn Đoòng một quãng, nhưng cũng là nơi cư trú của hàng vạn con chim én – nơi hội tụ đặc sắc nhất của loài chim này ở nước ta. Vì thế cho nên không thể để bất kì điều gì tác động đến môi trường, môi sinh ở đây. Một khi đã bị tổn hại thì không chỉ Sơn Đoòng, Hang Én mà toàn ngành du lịch Việt Nam sẽ mất đi vị thế trên bản đồ du lịch mạo hiểm thế giới và khó có khả năng hồi phục".
Chuyên gia hang động, Hao-ớt Lim-bơ cũng cho rằng: [...] "Sơn Đoòng giữ được vẻ đẹp hoang sơ khó có thể tìm được ở nơi nào khác trên thế giới. Việc bảo tồn Sơn Đoòng chủ yếu phụ thuộc vào bản thân người Việt Nam, từ du khách, chính quyền cho đến người dân sở tại".
(Sách Ngữ văn 11, tập 1, Chân trời sáng tạo, NXB Giáo dục Việt Nam, 2022, tr. 85-89)
CHÚ THÍCH
(1) Tổ chức sản xuất: Ngọc Thanh, Hồng Minh; nội dung: Tuyết Loan; tư liệu: Hồ Cúc Phương; kĩ thuật và đồ hoạ: Phan Anh, Mạnh Hà.
(2) Ra ràng: (chim non) vừa mới đủ lông, đủ cánh, bắt đầu có thể bay ra khỏi tổ.
(3) Lũa: rữa nát.
(4) Thực vật biểu sinh: là dạng thực vật sinh sống trên một thực vật khác (chủ yếu trên cành và thân cây gỗ) và thu nhận hơi ẩm, chất dinh dưỡng từ không khí, mưa và đôi khi từ các mảnh vụn tích tụ xung quanh, thay vì là từ cấu trúc mà nó bám chặt vào.
✍️ BƯỚC 3: BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM Câu 1/20
Giải thích:
Chúc mừng - Lớp đã hoàn thành!
Thời gian làm bài: 00:00
Chi tiết bài làm:
| Câu | Đáp án của em | Đáp án đúng | KQ |
|---|
