Điển tích Chiếc thắt lưng của Aphrodite (A-phrô-đi-tơ) | Chiếc thắt lưng của Venus (Vê-nút)

Aphrodite (A-phrô-đi-tơ) có nhiều cuộc tình duyên với thần thánh và hơn nữa cả với người trần. Chồng nàng là Hephaestus (Hê-phai-xtốt), vị thần Thợ rèn chân thọt. Nhưng nàng chẳng chung thủy với chồng mà lại đi lăng nhăng với thần Chiến tranh Ares (A-rét). Có lần đã bị Hephaestus chăng lưới sắt chụp xuống bắt quả tang, gây ra một vụ phiền hà trong thế giới thần linh.

Rồi Aphrodite lấy Ares. Đôi vợ chồng này sinh được năm con: một gái là thần Hài hòa - Harmonia (Hác-mô-ni-a) và bốn trai là Eros (Ê-rốt), Anteros (An-tê-rốt), Deimos (Đây-mốt) và Phobos (Phô-bốt). Và còn mối tình với Dionysus (Đi-ô-ni-dốt), với Hermes (Héc-mét), với một người trần thế Anchises (An-khi-xét). Như vậy Aphrodite là vị nữ thần của tình yêu say đắm, tình yêu dục vọng thường làm cho con người ta mất tỉnh táo đến nỗi nhiều khi xảy ra điều tiếng. Vì thế người Hy Lạp xưa kia, những nhà triết học thế kỷ V - IV tr.c.n phân chia ra hai loại nữ thần Aphrodite. Một là Aphrodite Pandemos (Pan-đê-mốt) tượng trưng cho tình yêu của những cảm xúc cao thượng, tình yêu có tâm hồn, có lý tưởng. Người ta lại thêm cho Aphrodite một định ngữ: Anadyomene (A-na-đi-ô-men). Aphrodite Anadyomene (A-na-đi-ô-men) nghĩa là Aphrodite từ biển sinh ra.

Trước khi được gia nhập vào thế giới Olympus (Ô-lim-pớt), Aphrodite là vị nữ thần của sự phì nhiêu. Những loại quả có nhiều hạt tượng trưng cho sự phát triển, sự phong phú như quả lựu, quả anh đào, quả táo thường được dâng cúng cho Aphrodite. Người ta cũng đã từng tôn thờ Aphrodite như là một nữ thần Biển, người bảo hộ cho sự giao lưu trên mặt biển được thuận buồm xuôi gió, vạn sự bình an. Tàn dư của tô tem giáo trong việc thờ cúng Aphrodite còn ở lễ hiến tế các con vật mắn đẻ như chim sẻ, thỏ, bồ câu. Quê hương của Aphrodite ở đảo Síp vì thế đảo Síp là một trong những trung tâm thờ cúng nữ thần Aphrodite với những nghi lễ trọng thể nhất. Trên bán đảo Hy Lạp cũng có nhiều nơi thờ cúng nữ thần Aphrodite như Delphi (Đen-phi), Corinth (Cô-ranh-tơ). Xưa kia những thiếu nữ Hy Lạp đi dự lễ cưới thường dâng cúng cho nữ thần Aphrodite những chiếc thắt lưng do chính bàn tay mình dệt ra dường như muốn được nữ thần ban cho quyền lực mầu nhiệm ở chiếc thắt lưng của nữ thần, để mình đạt được những ước mơ trong con đường tình duyên, hạnh phúc đôi lứa.

Trong văn học thế giới điển tích - thành ngữ Chiếc thắt lưng của Aphrodite hay Chiếc thắt lưng của Venus (Vê-nút) ám chỉ một vật gì, một chuyện gì, một sự việc nào đó có khả năng làm say mê con người, chinh phục tình cảm của con người.

(Theo Nguyễn Văn Khỏa, Thần thoại Hy Lạp, NXB Văn học, 2011, tr. ...; Tên nhân vật trong đoạn trích đã được biên tập lại từ dạng phiên âm sang nguyên dạng tiếng Anh)

Nội dung chính