Điển tích Muy-dơ (Muse)
Legend of Muse,Điển tích Muse, A-pô-lông và các nàng Muy-dơ,
Trong ngôn ngữ văn chương, chúng ta thường
gặp các từ "Nàng Thơ", "Thi hứng", "Cảm hứng nghệ thuật",
"Ly tao"... để chỉ một trong những nguồn gốc còn bí ẩn của tâm hồn
nhà thơ, nghệ sĩ khi sáng tạo tác phẩm.
Ở phương Tây, Muy-dơ (Muse) là hình tượng
của nguồn cảm hứng nghệ thuật ấy. Thần thoại Hy Lạp kể rằng thần Dớt (Zeus) yêu
say đắm nữ thần Mnê-mô-din (Mnemosyne), nữ thần Ký ức. Thần sống với nàng chín
ngày chín đêm; sau đó nữ thần sinh chín quả trứng, trứng nở thành chín cô gái
xinh đẹp, được cha gọi bằng cái tên chung là các nàng Muy-dơ, các nữ thần Thơ.
Dớt trao cho chín cô gái trách nhiệm làm cho tâm hồn các vị thần trên thế giới Olympus
và loài người dưới trần thế thêm vui, thêm đẹp.
Ở dưới trần thế cũng vậy, nơi đâu vang
lên tiếng đàn của A-pô-lông và tiếng ca của chín nàng Muy-dơ, thì ở đó cảnh vật
và con người như bừng lên sức sống và tình yêu; tâm hồn con người như say sưa với
những gì vĩnh cửu. Những ai có tâm hồn cao thượng, các nhà thơ và nghệ sĩ, các
nhà khoa học, được nàng Thơ, nàng Nghệ thuật đến thăm hỏi, thì như có thêm một
sức sáng tạo diệu kỳ. Nhờ các nàng Muy-dơ, đời sống tinh thần của loài người
ngày một thêm phong phú. Chín nàng phải chia nhau các phần việc, mỗi người cai
quản một trường sinh hoạt tinh thần; có nàng chăm nom thế giới anh hùng ca, có
nàng coi sóc thơ trữ tình; nàng này bi kịch, nàng kia hài kịch, nàng thì Sử học,
nàng thì ca múa, nàng thì thiên văn học...
Ðến thời đại chúng ta, xuất hiện một nghệ
thuật mới, làm rung chuyển cả thế giới nghệ thuật, nghệ thuật Ðiện ảnh. Người
ta gọi Ðiện ảnh là nghệ thuật của Nàng Muy-dơ thứ mười.
